Co to są te sprawności [nie odznaki]?

Słynne już sprawności harcerskie (nie odznaki jak je niektórzy nazywają) to jeden z elementów metody harcerskiej. Zaraz napiszę co to znaczy, jednak ważnym jest, aby zaznaczyć już na samym początku – to nie prawda, że harcerz z dużą ilością sprawności jest lepszy od harcerza z małą ilością sprawności.

Same sprawności są pewnego rodzaju osiągnięciami. Plakietka sprawności to potwierdzenie nabycia jakiejś umiejętności, w raz z zaznaczeniem zaawansowania w niej.

"Element metody harcerskiej" oznacza, że sprawności są ważnym narzędziem spełniania Misji ZHP, czyli:

"Misją ZHP jest wychowywanie młodego człowieka, czyli wspieranie go we wszechstronnym rozwoju i kształtowaniu charakteru przez stawianie wyzwań"

Innymi słowy sprawności mają pomóc w wychowaniu harcerzy. Ma to tę ogromną zaletę, że bardzo wspiera samodyscyplinę wśród zdających – chcąc zdać sprawność to sam harcerz się zgłasza do swojego przełożonego (bo nie zawsze jest to opiekun), sam pilnuje, żeby się nauczyć wszystkich potrzebnych informacji i umiejętności wymaganych do zdania sprawności i sam przypomina swojemu przełożonemu o tym, że chce zostać sprawdzony. Zupełnie inaczej niż w szkole, prawda ;)? Owszem, są środowiska, w których wygląda to trochę inaczej i czasami zdawanie sprawności jest inicjowane przez osoby wyżej, a nie samych zdających – ale wciąż, jeżeli harcerz nie będzie chciał się nauczyć to nikt go nie zmusi.

Poziomy zaawansowania są cztery. Trzy z nich widać na załączonym zdjęciu (mojego rękawa).

Niebieska obwódka (jedyna nieobecna na fotografii) to tzw. jedna gwiazdka, czyli pierwszy stopień trudności. Przeznaczony docelowo dla najmłodszych harcerzy, czyli dzieci 10-13 lat. Zuchy, czyli dzieci jeszcze młodsze niż harcerze (młodsze niż 10 lat) mają również swoje sprawności, ale one działają trochę inaczej i inaczej wyglądają – są trójkątne. Niektóre, trudniejsze sprawności nie mają tego poziomu, ale jest ich bardzo mało. 

Zielona obwódka to sprawności dwugwiazdkowe – drugi stopień zaawansowania. Je mogą zdawać zarówno bardziej ambitni harcerze jak i harcerze starsi (13-161). Kiedy kilka lat temu (chyba z sześć) przyszywałem swoje nie podejrzewałem, że będę upubliczniał ich zdjęcia, wobec czego nie są niczym dzieło mistrza krawieckiego – ale przynajmniej wygląda prawdziwiej.

Czerwona obwódka to sprawności trzygwiazdkowe – trzeci stopień zaawansowania. One już są przeznaczone dla harcerzy starszych i wędrowników (16-21). Dla większości sprawności to ten poziom zaawansowania jest najtrudniejszy.

Wreszcie czarna obwódka – sprawności mistrzowskie – czwarty stopień. Nie mówi się już o nich czterogwiazdkowe. One są najtrudniejsze i przeznaczone docelowo dla wędrowników, jednak niektóre mogą zdawać też harcerze starsi. Nie wszystkie sprawności mają ten poziom, chyba nawet tylko mniejszość może się nim poszczycić.

Na zdjęciu tak jak pisałem wyżej – mój rękaw ze sprawnościami (mam więcej, ale nie przyszywałem bo tak mi się podobają).

P.S. – jeszcze jedno! W każdym środowisku praca wygląda trochę inaczej i nie wszyscy harcerze muszą się całkiem zgodzić ze mną we wszystkim co napisałem. Niemniej mój tekst bazuje na oficjalnych dokumentach ZHP i treściach przedstawianych na kursach instruktorskich.


1Lata u harcerz i harcerzy starszych na siebie nachodzą, bo przejście ma miejsce mniej więcej w czasie wakacji, a niektórzy mają urodziny wcześniej, a inni później.

Comments

(0 Comments)

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *